Home ความรู้เรื่องพลังงาน บทความเพื่อสังคม PM2.5 คืออะไร ? ทำไมใครๆเค้าถึงสนใจกันจัง !!

PM2.5 คืออะไร ? ทำไมใครๆเค้าถึงสนใจกันจัง !!

PM2.5 คืออะไร ? ทำไมใครๆเค้าถึงสนใจกันจัง !!   

14231262_860643967368980_3176619963905564188_o

เราสามารถตรวจสอบแหล่งที่มาของฝุ่นละอองที่ปนเปื้อนอยู่ในบรรยากาศได้อย่างไร?

ฝุ่นละอองที่เราเห็นลอยฟุ้งอยู่ในอากาศนั้น มีชื่อเรียกเป็นทางการคือ Particulate Matter (PM) ซึ่งอาจอยู่ในสภาพของเหลวหรือของแข็งขนาดเล็กที่กระจายอยู่ในอากาศ เช่น อนุภาคต่างๆ เชื้อโรค ฝุ่นละออง จนทำให้เรามองเห็นในภาพกว้างเป็นลักษณะหมอก หรือควัน อันตรายจากการสูดดมอนุภาคเหล่านี้ขึ้นอยู่กับขนาด ปริมาณ คุณสมบัติทางเคมี และความเป็นพิษของอนุภาคนั้นๆ ฝุ่นละอองในอากาศมีขนาดตั้งแต่ 500 ไมครอนจนถึง 0.2 ไมครอน ฝุ่นละอองขนาดน้อยกว่า 100 ไมครอนสามารถแขวนลอยอยู่ในอากาศได้ โดยที่ฝุ่นละอองขนาด 100 ไมครอนอาจแขวนลอยในอากาศได้เพียง 2-3 นาที ในขณะที่ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 0.5 ไมครอนอาจแขวนลอยอยู่ในอากาศได้นานเป็นปี

 

ฝุ่นละอองที่ปนเปื้อนอยู่ในบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมสามารถแบ่งตามขนาดเป็น 2 ส่วน คือ ฝุ่นละอองขนาดใหญ่ (ขนาดมากกว่า PM10 ขึ้นไป) และฝุ่นละอองขนาดเล็ก (แบ่งเป็นหลายกลุ่ม ได้แก่ PM10,PM2.5 และ PM1) โดยมีแหล่งที่มาของฝุ่นละอองในบรรยากาศ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ ฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ (Natural Particle) เกิดจากกระแสลมที่พัดผ่านตามธรรมชาติ ทำให้เกิดฝุ่น เช่น ดิน ทราย ละอองน้ำ เขม่าควันจากไฟป่า ฝุ่นเกลือจากทะเล และอีกหนึ่งกลุ่มเกิดจากกิจกรรมต่างๆ ของคนเรา (Man-made Particle) ได้แก่ การคมนาคมขนส่ง รถบรรทุกหิน ดิน ทราย ซีเมนต์หรือวัตถุที่ทำให้เกิดฝุ่น ไอเสียจากรถยนต์ เครื่องยนต์ดีเซลปล่อยเขม่า ฝุ่น ควันดำ ออกมา ฝุ่นที่เกิดจากกิจกรรมของการก่อสร้างต่างๆ และอีกแหล่งกำเนิดหนึ่งที่สำคัญ คือ โรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งมาจากหลายกิจกรรม ได้แก่ การเผาไหม้เชื้อเพลิง เช่น น้ำมันเตา ถ่านหิน ฟืน แกลบ เพื่อนำพลังงานไปใช้ในการผลิต กระบวนการผลิตที่มีฝุ่นออกมา เช่น การปั่นฝ้าย การเจียรโลหะ การเคลื่อนย้ายวัตถุดิบ เป็นต้น

 

จากสาเหตุของการเกิดฝุ่นละอองและแหล่งที่มาที่หลากหลายดังที่ได้กล่าวไปแล้ว ทำให้ฝุ่นละอองที่ปนเปื้อนอยู่ในอากาศมีคุณลักษณะทางด้านกายภาพ (ขนาดต่างๆ ของฝุ่นละออง ,สี และรูปร่าง) และคุณสมบัติทางเคมี (Ionic species ,heavy metal , carbon component ,PAHs และคุณสมบัติทางเคมีอื่นๆ ) ที่แตกต่างกันจากคุณสมบัติทางด้านเคมีที่แตกต่างกันดังกล่าวสามารถนำมาบ่งชี้แหล่งที่มาของฝุ่นละอองที่ปนเปื้อนอยู่ในบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมได้อย่างถูกต้อง ด้วยการใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ซึ่งจะช่วยให้สามารถกำหนดมาตรการและแนวทางในการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนของฝุ่นละอองในสิ่งแวดล้อมได้อย่างเหมาะสมต่อไป ปัจจุบันแบบจำลองทางคณิตศาสตร์สำหรับประเมินและบ่งชี้แหล่งที่มาของฝุ่นละอองได้ถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่องโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทางด้านคุณภาพอากาศ ได้แก่ แบบจำลองดุลยภาพเคมี (Chemical Mass Balance : CMB) และแบบจำลอง PMF Model (Version 5.0) ซึ่งเป็นแบบจำลองที่ถูกพัฒนาขึ้นโดย US.EPA ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยแบบจำลองดังกล่าวสามารถบอกถึงการกระจายมวลของฝุ่นละอองรวมจากแหล่งกำเนิดมาสู่แหล่งรับได้ สามารถใช้เป็นแนวทางหนึ่งในการจัดการคุณภาพอากาศ และหาแนวทางที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการลดปริมาณฝุ่นละอองในบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมต่อไป ซึ่งหลักการทำงานและตัวอย่างผลการใช้แบบจำลองดังกล่าวจะขอนำเสนอใน Part II ต่อไป

 

Credit : 

กรมควบคุมมลพิษ

Leave a Reply

Leave a Reply